Kielce - Szlak Miejski
Plac Niepodległości, Dworzec PKP i Pomnik Niepodległości
Plac otaczają budynki: Poczty Głównej, Hotelu Łysogóry oraz Dworca PKP. We wschodniej części dworca w 1995 roku umieszczono tablicę pamiątkową z czarnego marmuru, która jest repliką płyty wmurowanej w 1934 r., upamiętniającej wkroczenie legionistów do Kielc. Przed dworcem PKP stoi monumentalny Pomnik Niepodległości. Wzniesiono go w 10-lecie odzyskania niepodległości w 1928. Po napaści Niemiec na Polskę został zburzony przez nazistów. W 2002 roku staraniem i sumptem społeczeństwa kieleckiego został odbudowany na miejscu pierwotnego.
Hala Widowiskowo – Sportowa
Hala został wzniesiona w 1963r. Obok niej znajduje się parking dla turystów zmotoryzowanych. W hali odbywają się mecze i treningi kieleckich klubów piłkarzy ręcznych i koszykarzy. Ulica Armii Krajowej przebiega równolegle do linii kolejowej, której początki dała Trakcja Iwanogrodzko-Dąbrowska, łącząca w przeszłości Dęblin z Zagłębiem Dąbrowskim.
Karczówka
Góra Karczówka o wysokości 319 m npm jest rezerwatem krajobrazowo – leśnym. Na jej szczycie wznosi się zabytkowy zespół klasztorny ufundowany przez biskupa Marcina Szyszkowskiego jak wotum za ominięcie Kielc przez szalejącą w 1622 r. zarazę. Kościół p.w. św. Karola Boromeusza wzniesiono w latach 1624-1628, natomiast w latach 1629 – 31 wybudowano klasztor, który zasiedlili bernardyni.
Ulica Karczówkowska: kościół garnizonowy
Ulicą Karczówkowską, przez kładkę nad torami dochodzimy do kościoła garnizonowego, wzniesionego w latach 1902-04 jako prawosławna cerkiew p.w. św. Mikołaja, wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, wyznaczając jej funkcję kościoła garnirowanego p.w. Matki Boskiej Królowej Polski.
Silnica
Jest to niewielka rzeka wypływająca z Pasma Masłowskiego, wpadająca do rzeki Bobrzy. Zakwalifikowana została do rzek górskich, bowiem jej spadek wynosi 6, 4 ‰.
Pomnik Harcerzom Poległym za Ojczyznę
Na Skwerze harcerskim im. Szarych Szeregów stoi pomnik autorstwa Stefana Dulnego poświęcony harcerzom poległym za Ojczyznę. Wzdłuż głównej alejki skweru ciągnie się Aleja Sław, którą tworzą umieszczono na granitowych postumentach popiersia znanych osób: kompozytorów, piosenkarzy, malarzy.
Kadzielnia
To skaliste wzgórze o wysokości 297,5 m npm należy do Pasma Kadzielniańskiego. Od XVIII w. do 1962 r. wydobywano tu wapienie dewońskie, po czym wzgórze z powstałym po eksploatacji złoża jeziorem zagospodarowano tworząc unikatowy w skali kraju teren widokowo - rekreacyjny. W 1971 z okazji obchodów IX wieków Kielc na jednym ze zboczy wzniesiono amfiteatr na 5 tys. miejsc, w którym od 1974 organizowany jest ogólnopolski Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej. W rezerwacie można zaobserwować unikatowy profil utworów dewońskich. Najwyższe wzgórze Kadzielni (297,5 m npm), noszące nazwę Skałka Geologów jest rezerwatem przyrody nieożywionej. Pomnik Dekalogu oraz Bojowników o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne Kielecczyzny - tablica Mojżesza (Dziesięć Przykazań).
Zespół cmentarzy kieleckich
W skład założonego w początkach XIX wieku zespołu cmentarzy wchodzą: cmentarz partyzancki, Cmentarz Stary, cmentarz wojskowy.
Wojewódzki Dom Kultury
Gmach obecnego Wojewódzkiego Domu Kultury wzniesiony został w 1935 toku jak Dom Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego. Pierwsza Kompania Kadrowa wkroczyła do Kielc od strony Krakowa obecną ulicą ks. Ściegiennego. Otwarcia placówki dokonał marszałek Polski Edward Rydz-Śmigły. Do wschodniej ściany gmachu WDK przylega plac Józefa Piłsudskiego, na którym znajduje się Pomnik Czynu Legionowego.
Ulica Jana Pawła II : Dworek Karsza
Jest to zespół budynków położonych na wysokiej skarpie. Parterowa budowla z typowym dla polskich dworów kolumnowym portykiem wzniesiona została przez rodzinę Stumpfów w drugiej połowie XIX wieku. W początkach XX przeszła w ręce Karszów, w którzy w sąsiedztwie zbudowali browar. W latach 1880-90 w dworku miał pracownię współtwórca Panoramy Racławickiej – Jan Styka.
Ulica Jana Pawła II : Park Miejski
Ogród miejski, nazywany wcześniej Wielkim powstał w latach trzydziestych XX wieku na dawnych terenach spacerowych, które były własnością Szkoły Akademiczno – Górniczej. Przy jego urządzaniu pracowali więźniowie osadzeni w kieleckim więźieniu.
Ulica Jana Pawła II : kościół p.w. św. Trójcy
Świątynia wzniesiona została w 1644 r. z inicjatywy księdza Macieja Obłomkowicza. Przy kościele działał szpital. Wówczas nie zajmował się on leczeniem, lecz raczej pełnił funkcję przytułku czy też hospicjum. Szpital nie zachował się do naszych czasów w przeciwieństwie do kościoła. Wystrój i wyposażenie świątyni pochodzi z XVIII stulecia. W kruchcie umieszono liczne tablice upamiętniające profesorów nauczających w z sąsiadującej z kościołem szkole.
Ulica Jana Pawła II : Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego
Jego gmach zbudowano w latach 1724-27 staraniem biskupa Konstanego Felicjana Szaniawskiego. Jej wychowankami byli m.In: ks. Piotr Ściegienny, Adlof Dygasiński, Walery Przyborowski, Aleksander Głowacki, Stefan Żeromski, Gustaw Herling – Grudziński, Józef Ozga-Michalski. Obecnie w części starego szkolnego budynku istniej Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego.
Ulica Jana Pawła II : Dworek Laszczyków
Jest to jedyny zachowany drewniany dwór w Kielcach, postawiony w XVIII w, z drzewa modrzewiowego. Obiekt oddzielony jest od ulicy ciekawym ogrodzeniem przykrytym dwuspadowym daszkiem przykrytym gontem. Rozkład wewnętrznych sal i sieni z trzonem kominowym jest prawdopodobnie repliką drewnianych kanonii, które w XVIII w. stały na Wzgórzu Zamkowym. Dziś mieści się w nim Muzeum Wsi Kieleckiej.
Plac Panny Marii i Katedra.
Pierwszy kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny wzniósł w 1171 r. bp krakowski Gedeon. Obecny wygląd wczesnobarokowej bazyliki katedra otrzymała po licznych przebudowach prowadzonych w XIII-XIX. Do najcenniejszych elementów wystroju wnętrz należą: późnobarokowe ołtarze, późnogotycki tryptyk ze sceną koronacji Matki Boskiej, marmurowy renesansowy nagrobek Z Krzyckich Zebrzydowskiej, barokowa płaskorzeźba Matki Boskie wykonana z galeny, wczesnobarokowy marmurowy portal z herbem kardynała Jana Albrechta Wazy.
Pałac Biskupów Krakowskich Muzeum Narodowe
Pałac Biskupów Krakowskich powstał w latach 1637-41 z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Zbudowano go w miejscu wcześniejszego dworu. Po Kongresie Wiedeńskim w jednym skrzydle zorganizowano Szkołę Akademiczno-Górniczą. W latach I wojny światowej i walki Polaków o odzyskanie niepodległości pałac pełnił rolę sztabu legionowego Józefa Piłsudskiego. W okresie PRL do 1970 była tu siedziba Urzędu Wojewódzkiego. W 1971 pałac przekazano Muzeum Świętokrzyskiemu., po czym mianowano je na Muzeum Narodowe.
Pałacyk Tomasza Zielińskiego
W skład zespołu wchodzą: pałacyk ze zwieńczoną blankami wieżą, pawilony, ogród oraz otaczający go mur z nadwieszoną okrągłą basztą zwaną Plotkarka. W zespole pałacowym właściciel zgromadził cenne zbiory malarstwa europejskiego, grafiki, numizmatów i okazów mineralogicznych.
Ulica Staszica : pomnik Biruty
Biruta to imię dziewczyny, w której kochał się platonicznie Stefan Żeromski – autor „Syzyfowych prac” personifikując siebie pod nazwiskiem Marcina Borowskiego.
Ulica Sienkiewicza : zabytkowe kamienice
- dawny hotel Wersal, teatr im. St. Żeromskiego, hotel Bristol i inne
Plac Wolności : Muzeum Zabawek i Zabawy
Jest to jedyna tego typu placówka w Polsce. Kolekcja liczy ponad 6 tys. eksponatów z całej Europy. Głównie są to zbiory zabawek polskich z okresu międzywojennego i pierwszego dwudziestolecia po II wojnie światowej.
Plac Moniuszki : Kieleckie Centrum Kultury
Kieleckie Centrum Kultury jest jednym z najnowocześniejszych w kraju obiektów wybudowanych na potrzeby teatru i filharmonii. W 1992 r. rozpoczęto działalność impresaryjną, a także jako jednostka upowszechniająca kulturę i prowadząca edukację kulturalną dzieci i młodzieży.
Muzeum Historii Kielc
Jest to najmłodsza placówka muzealna w mieście. W budynku tym w okresie międzywojennym mieściło się pierwsze kieleckie muzeum Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.
Ulica Bodzentyńska : kościół św. Wojciecha
Jest to najstarszy kościół w Kielcach i jedyny ślad osady przedkolacyjny. Obecna świątynia, wzniesiona w 1763 r. przez kustosza Rogallę, została powiększona w XIX w. W świątyni znajdują się obrazy namalowane w 1889 r. przez Jana Stykę (współautora Panoramy Racławickiej).
Rynek Miejski
Rynek, nazywany także Kielecką Starówką, znajduje się w samym centrum miasta, a jego istnienie datuje się od drugiej połowy XII w. W połowie XIV w., kiedy lokowano miasto na prawie magdeburskim, ówczesny teren otrzymał obecną nazwę Rynek. Był to plac z ciągami komunikacyjnymi biegnącymi między starą osadą przy kościele św. Wojciech a kolegiatą. W ciągu wieków od powstania miasta, Rynek służył za miejskie centrum administracyjne oraz lokalnych targów.
Synagoga
Synagoga w Kielcach wybudowana w 1902 według projektu Stanisława Szpakowskiego. Wzniesiona została w stylu mauretańskim wzorowana na synagogach w Wiedniu i Wrocławiu. Obecnie mieści się tutaj wojewódzkie archiwum państwowe. Na skwerku przed synagogą postawiono pomnik poświęcony Żydom pomordowanym w latach II wojny światowej i w czasie tzw. Pogromu kieleckiego w 1946 r.
Gmach Urzędu Wojewódzkiego
W budynkach obecnego urzędu wojewódzkiego mają swą siedzibę: Wojewoda Świętokrzyski, Marszałek i Sejmik Województwa Świętokrzyskiego oraz Starosta kieleckiego powiatu ziemskiego. Przy gmachu urzędu Pomnik Szaoah – upamiętnia on pomordowanych w kieleckim getcie Żydów. Wynurzająca się z ziemi menora – siedmioramienny świecznik rytualny Mojżesza – symbolizuje biblijne Drzewo Życia narodu żydowskiego. W odległości około 300 m od ronda widoczny jest neogotycki kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, wzniesiony i wyposażony w latach 1903-1993.
Ulica H. Sienkiewicza: dawny gmach Towarzystwa Wzajemnego Kredytu
Budynek obecnego Banku Gospodarki Żywnościowej posiada typowe dla secesji elementy zdobnicze. Bogata jest również ornamentyka roślinna. Budowę banku według projektu Zbigniewa Odrzywolskiego ukończono w roku 1912 r.
Ulicą Sienkiewicza można dojść do pl. Niepodległości i Dworca PKP skąd rozpoczynał się szlak.
Opracowano na podstawie:
Adamczyk M., Adamczyk S.J., 2008, Tropami Wiślan po ziemi świętokrzyskiej Przewodnik dla turystów zmotoryzowanych, Kielce;











